Ko e me'a'ofa 'o e fe'iloaki mo e 'Otua 'ia Sisu Kalaisi

12/22/07 , by Posted by: admin

Malanga Kilisimasi

First Tongan Free Methodist Church

Tusite 25 Tisema 2007

Ko e Ui ki he Lotu

Ko eni, ko e tapanekale ‘o e ‘Otua, ‘oku tu’u mo e kakai. Pea ‘e nofo hono Sikaina mo kinautolu, Pea te nau nofo ko hono kakai; Pea ‘e nofo ‘e he ‘Ene ‘Afio, ko e ‘Otua ‘oku kau ma’anautolu, ‘Io, ko honau ‘Otua. [Fakaha 21:3]

Ke Tau Lotu

Ko e fiefia ia ‘o e fakamanatua ‘oku mau fai he ‘aho ko ‘eni – ko ho’o ‘iate kimautolu ‘e ‘Otua – mo e me’a’ofa ‘o e mo’ui ‘iate koe – ‘io, ko e maama foki mo’o kimautolu. Ngaohi ‘emau mo’ui ke mau fonu ‘i ho’o kelesi mo ho’o mo’oni – pea ke mau hoko ko e fakakoloa mo’o mamani ko ho fakalangilangi. ‘I he huafa ‘o e Tamai, pea mo e ‘Alo, mo e Laumalie Ma’oni’oni. ‘Emeni.

Ko e Ngaahi Lesoni

Saame 98

‘Aisea 52:7-10

Hepelu 1:1-12

Sione 1:1-14

Ko e Malanga

Veesi Malanga – Sione 1:14

“Pea na’e hoko ‘a Folofola ko e kakano; ‘o ne fokotu’u hono tapanekale ‘i hotau lotolotonga, pea na’a tau mamata ki hono Sikaina – ta ‘oku ne fonu ‘i he kelesi mo e mo’oni.”

Ko e Fakakaukau ‘o e Malanga – Ko e me’a’ofa ‘o e fe’iloaki mo e ‘Otua ‘ia Sisu Kalaisi.

Talateu

‘Oku nofoloto he kosipeli ‘a Sione, ‘a e talanoa ‘o e ‘Otua mo ‘ene ngaue fakamo’ui – he’ene finangalo ke fakalelei pea fakafo’ou ‘a e kotoa ‘o ‘ene fakatupu – fou he’ene ‘aikakano ‘i he ‘Alo-tofu-pe-taha – ko Sisu Kalaisi ia. Ko e kosipeli ia ‘o e ‘aho ko ‘eni, mo e kamata ‘a e fakamo’oni ‘a Sione ki he mo’oni ‘o Sisu, ko e FOLOFOLA.  Ko hono fakamatala, na’a ne ‘i he kamata’anga - ‘o ‘ikai toki ‘i ai he taimi ‘o e fakatupu  – ka na’e ‘i mu’a ‘anoa he fakatupu – ‘o kamata mei ‘itaniti – hoko ki he fakatupu – pea hange ko e talanoa ‘a Sione, Ko e hoko mai ‘a e me’a kotoa pe na’e fou ‘iate ia; pea na’e ‘ikai ha mo’omo me’a ‘e taha ‘e hoko mai, ‘o ‘ata’ata mo ia. (1:3)

Hange ko ia ‘oku mou maheni mo e mahu’inga ‘o e lea - he’ene fakamatala kitu’a ‘a e me’a ‘oku nofo he fakakaukau mo e loto - ‘oku pehe ‘a e mo’oni ‘o Sisu ko e FOLOFOLA - ko e fakaha’anga ‘o e anga ‘o e ‘Otua, mo e fakamatala’anga ‘o e finangalo mo e fakakaukau ‘o e ‘Otua ki hono mamani mo e kotoa ‘o ‘ene me’a fakatupu. ‘Io, na’a ne ‘i he kamata’anga - ‘o feangai mo e ‘Otua - pea na’e ‘Otua ‘a Folofola - Pea hoko ‘a Folofola ‘o kakano - ‘o ne fokotu’u hono tapanekale ‘i hotau lotolotonga, pea na’a tau mamata ki hono Sikaina (ko ha langilangi na’e taau mo ha ‘alo-tofu-pe-taha kuo ha’u mei he’ene tamai) - ta ‘oku ne fonu ‘i he kelesi mo e mo’oni.”  Ko hotau veesi malanga ia - mo ‘etau kau he fakamo’oni kia Sisu - ko e ‘Otua kakato mo e tangata kakato - ko e tupu’anga ‘o e mo’ui - ko e mo’ui ko ia ‘a e maama ‘a e tangata. Ko e fakamo’oni ia, ki he’ene fe’unga mo taau ki hotau fakamo’ui mo fakalelei - ko e me’a’ofa ‘o e fe’iloaki mo e ‘Otua.

‘E faka’ilonga’i pe ha ngaahi me’a lalahi ‘e 3 mei he veesi kuo fili, ke hiki ‘aki ‘etau fakafeta’i he ‘aho fakamanatu ko ‘eni: ‘o e hoko ‘a Folofola ‘o kakano ‘ia Sisu Kalaisi - ko e ‘Ai-kakano ‘a e ‘Otua mo’otau mo’ui’anga mo maama’anga.

Kakano

Ko e hoko ‘a Folofola ‘o Kakano – ko e tapanekale ‘a e ‘Otua ‘iate kitautolu.

‘Oku ‘uhinga, ki he “’afio’anga” mo e “nofo’anga” ‘a e ‘Otua ‘i he lotolotonga ‘o hono kakai. Ko e hisitolia ‘o e kakai ‘Isileli mo e nofo mai ‘a Sihova ‘o nonofo mo kinautolu, he vaa’itaimi ‘o e omi mei ‘Isipite pea mo ‘enau hehee holo ‘i he toafa, ko e fononga ki he fonua na’e tala’ofa. Ko ia, na’e fokotu’u leva ‘a e teniti he ngaahi feitu’u na’a nau nofo ai, ke faka’ilonga’i’aki ‘a e ‘iate kinautolu ‘a Sihova – pea hoko ‘a e teniti ko ia, ko e fe’iloaki’anga ‘a e ‘Otua mo hono kakai. Ko e faingamalie ai pe foki, ki he fakataha’anga mai ki ai ‘a e kakai ke lotu mo tauhi ‘a hono ngaahi ouau kia Sihova. ‘Io, ko e faka’ilonga ke ongo’i ai ‘e he kakai ‘a e ‘i ai ‘a e ‘Otua.

‘I he ‘aho fakamanatu ko ‘eni, ‘o e ‘aikakano ‘a e ‘Otua ‘i he ‘Alo-tofu-pe-taha, ko Folofola mo ‘ene hoko ‘o kakano ‘ia Sisu Kalaisi – ko e tapanekale ‘a Sihova ko e ‘Otua ‘i he lotolotonga ‘o ‘ene me’a fakatupu - pea ‘iate kitautolu fa’ahinga ‘o e tangata, ko e fungani ‘o ‘ene fakatupu. ‘Io, pea ‘i he hoko mai ‘a Sisu Kalaisi - ‘oku mo’oni ‘a e punake, “ko e ‘afifio kuo li’oa, kuo ‘osi mai ‘a langi!” Ko e hoko mai ia ‘a Folofola ‘o Kakano - ko e “’afio’anga” mo e “nofo’anga” mo e “tapanekale” ‘a e ‘Otua ‘iate kitautolu ko hono kakai - pea ko e faingamalie ke tau “fe’iloaki” mo e ‘Otua.

‘I he taha ‘o e natula ‘o e ‘aho fakamanatu ko ‘eni, ko e ‘aho ‘o e foaki mo e tali ‘o e ngaahi me’a’ofa. ‘Oku pehe ‘etau manatua he ‘aho ko ‘eni ‘a e hoko ‘a Folofola ‘o Kakano - mo e tapanekale ‘a e ‘Otua ‘iate kitautolu - ‘oku tau ma’u ai ‘a e me’a’ofa ‘o e mo’ui mo e maama kuo foaki mei ‘itaniti ma’a mamani. Ko e me’a’ofa ‘oku ‘ikai fakangatangata ki ha fa’ahinga kakai pe fonua - ka ‘oku ma’a mamani katoa.

Ko e hoko ‘a Folofola ‘o Kakano – ke tau mataa mo ‘inasi he langilangi ‘o e ‘Otua.

Ko e langilangi, pe kololia, pe sikaina ‘o e ‘Otua he maama ‘o e Fuakava Fo’ou, ‘oku ne faka’ilonga’i ‘a e fakahaa’i mai ‘e he ‘Otua ia mo hono fu’u ngeia lahi. Pea ‘oku nofoloto ai ‘a e fakakaukau ‘o e lelei, faka’ei’eiki, molumalu, masani, faka’ofo’ofa, mo e mo’oni. ‘A ia, ko e ngaahi ‘ulungaanga ‘oku fotu he mo’ui - ‘o fakaholonofo, falala’anga pea faka’apa’apa’ia’i. 'I he ‘ulungaanga ‘o e Siu - ko e taau ‘o ha foha ke ne to’onga tatau mo e ‘ulungaanga ‘o ‘ene tamai - pea ko ‘ene pehe - ko e langilangi’anga ‘o e Tamai pea lau ai e ngeia ‘o e foha pea faka’apa’apa’ia’i.

Ko e hoko ‘a Folofola ‘o Kakano, pea mo ‘ene fakahaa’i ‘a e langilangi mo e ngeia ‘o e ‘Otua - ‘oku hulu atu - he ‘oku ‘ikai ko natula pe; pe ko e ngaue fakatupu ‘a e ‘Otua ‘oku nau tala ‘a e naunau’ia ‘o e ‘Otua - KA ‘oku fakamatala foki hono langilangi ko e fakamo’ui; ko e fakalelei; ko e fakafo’ou; ko e huhu’i ‘ia Sisu Kalaisi. Ko e mo’oni pe ia ‘o Sisu, he’ene fakahaa’i e langilangi ‘o e ‘Otua – he ‘oku tau mamata ai ki he lelei, ki he ngeia, ki he molumalu, ki he faka’ofo’ofa, ki he mo’oni ‘o e fakamo’ui ‘a e ‘Otua. He ko e mataa ‘a e langilangi ‘o e ‘Otua ‘i he mo’ui kakato mo e ngaue kakato ‘a Sisu - ko e mamata ia ki he fai meesi mo e manava’ofa ‘a e ‘Otua. Pea ko e konga faka’osi ia - ‘i he fakamo’oni ‘a Sione ki he langilangi ‘o e ‘Otua ‘i he ‘Alo - ‘oku ne fonu ‘i he kelesi mo e mo’oni.

Ko e hoko ‘a Folofola ‘o kakano – ke tau ‘inasi he kelesi mo e mo’oni ‘a e ‘Otua.

Ko e kelesi mo e mo’oni - ko e naunau mo e ‘elemeniti ‘o e fai kovinanite ‘a e ‘Otua pea mo hono kakai. He ko ‘ene fekau’aki mo e tauhi ki hono kakai, ‘oku uho ‘aki ‘a e manava’ofa pea ‘oku pau ‘o ‘ikai ha hala pe ‘ilo ai ha kakaa. ‘Oku ho’ata ‘a e ongo naunau ko ia, he foaki ‘e he ‘Otua ‘a e Lao kia Mosese. Ko e talanoa, ha’ele hifo ‘a Sihova ‘i he ‘Ao, ‘o ne folofola - “ Ko Sihova, ‘a Sihova ‘Otua, ‘Alo’ofa (compassion) mo Anga lelei (gracious), Tuai ki he Houhau (slow to anger), pea Fonu ‘i he Kelesi mo e Mo’oni (abounding in love and faithfulness).” (34:5-6). Ko Sihova ‘Otua ‘Alo’ofa mo Angalelei ko ia, ko ia ‘eni kuo ‘aikakano he ‘Alo – ‘oku fonu ‘i he kelesi mo e mo’oni (full of grace and truth).Ko e folofola pe ia ‘a Sisu - “Ko au pe ko e Hala, pea mo e Mo’oni mo e Mo’ui . . .” ‘Io, ko e koto mo’oni pe ‘a e ngaahi me’a ‘oku ne lea’aki - he ‘oku ne lea’aki ‘a e ngaahi me’a - kuo ne fanongo ki ai mei he ‘Otua.” Ko e ngaahi me’a ‘oku kau ki he ma’u mo’ui ‘a hotau fa’ahinga. Pea kapau ko ia, ko e ha ‘oku ‘ikai ai te mou tui kiate au? Ko e fakamatala ia ‘a Sione he kosipeli ko ‘eni, ki hono ‘ikai ‘ilo mo tali ia ‘e mamani - ‘a e mamani na’e fou mai ‘iate ia. KA - ko kinautolu na’a nau tali ia - na’a ne fakamafai’I kinautolu ke hoko ko e fanau ‘a e ‘Otua.

Fakama’opo’opo & Fekau ‘o e Malanga

Siasi, ‘i he faingamalie ko ‘eni - ‘etau toe fakamanatua ‘a e hoko mai ‘a e ‘Otua ‘ia Sisu Kalaisi ko e Folofola - ko e taha’i me’a’ofa ‘oku foaki ma’a kinautolu ‘oku tali ‘a e me’a’ofa ko ia, ko hono fakamafai’i ke hoko ko e fanau ‘a e ‘Otua. Ko e me’a’ofa ‘oku ‘ikai fakamalohi’i hono foaki KA ‘oku tali’aki pe ‘a e loto ki ai ‘i he tui. Pea ko e mo’oni, ko e hoko ko e fanau ‘a e ‘Otua, ‘oku pau ‘a e ma’u mo’ui - ko e faingamalie ke fe’iloaki mo e ‘Otua - ko e momeniti ‘o e mataa hono langilangi mo ‘ene ngaahi fakamo’ui - ‘io, ko e tapuki ke tau ‘inasi he’ene kelesi mo mo’oni. ‘Oku tau malohi ai ke to’onga’aki ‘a e lelei mo e manava’ofa ko ia - ko e fakaha’anga ‘o e ‘iate kitautolu ‘a e ‘Otua - pea ‘e hoko ke kapui ‘a mamani hono ngeia lahi. ‘I he’etau faingamalie he fonua ko ‘eni, he lahi hono koloa mo masani - he’etau ngaue’i e ngaahi monu’ia kotoa ‘oku ala ma’u - ‘oku tapanekale, ‘oku nofo’anga, ‘oku lotolotoi ‘a Sihova ‘i he me’a ‘oku tau kau ki ai? Ko e ngaahi me’a ko ia, te tau fe’iloaki ai mo e ‘Otua? ‘Oku ha ai ‘a e langilangi, ‘a e ngeia, ‘a e faka’ofo’ofa, ‘a e lelei ‘o e ‘Otua? Ko e ngaahi me’a ko ia ko e mo’oni ‘o e mo’ui pe ko e ‘ata’i me’a pe mo e hala’ata mo e fo’i noa?

Tauange mo e Folofola kuo hoko ‘o kakano - ke tau ma’u ivi mo mafai ai ke fe’iloaki ma’u ai pe mo e ‘Otua. Pea ko e fakaa’ua’u atu ‘eni ‘etau fononga ki he faka’osinga ‘o e ta’u, tauange, ko e vaa’ifononga ‘oku langilangi’ia ‘a e ‘Otua he ngaahi me’a ‘oku tau kau ki ai.  Ke mou kilisimasi fiefia pea mo ha ta’u fo’ou monu’ia foki. ‘Emeni.

Faifekau Lousiale Uasike, 2007. 

| Posted by: admin | Category: okooko | Print | Return|

Add A Comment

• July 6, 2008, 6:50 am - zeflihfi

  [URL=http://jkuootim.com]mpipalnw[/URL] <a href="http://gznfeafv.com">omwtjpnj</a> qvbymqtm http://wcwjarvt.com fwyniaok ratorquc