Tala-mu'aki 'a Mele (Mary's Magnificat)
12/10/07 , by Posted by: admin
Mele mo ‘ene tala-mu’aki (Magnificat): Luke 1:46-55
‘Oku tau lau ‘i he Kosipeli ne hiki ‘e Luke ‘a e hiva ‘a Mele (‘oku ou fakalea ko ‘ene talamu’aki). Ko e hiva eni ‘a Mele he’ene fe’iloaki mo ‘Ilisapesi ‘o na fefakamo’oni’aki ki he me’a fakaofo kuo hoko:
Ko e ongo fefine ni ‘oku pehe – ko e taha ne motu’a pea ta’efanau, ko e taha ne kei si’i pea ta’emali! Ko e fa’ahinga pehe ni (ta’emali & ta’efanau) ‘i he nofo faka-Siu ‘oku lumoluma’i pea ‘oku mahalo kovi’i ‘o pehee nai ko e tautea mei he ‘Otua, tokaange ha angahala ne fai!
Fefee ke lau e tangi/hiva/tala-mu’aki ‘a Mele mei he maama ‘o e ‘atimosifia fakapolitikale ‘o e ‘aho mo e taimi ko ia?
Mafai mo e Pule ‘o e kuonga
Ko e Pule’anga Loma na’a nau pule’i pea fakaongo ki ai ‘a e katoa ‘o e mamani (the known world), ‘i he taimi ko eni. Ko e Sisa ‘Akosito na’e ‘i he taloni ‘i Loma pea ko ‘ene hokosi ia ‘a Suliasi Sisa (Julius Caesar). Ko Suliasi Sisa ne ne kapu mo fakalahi e ngaahi fonua ke pule’i mei Loma. ‘A ia ne ne ‘ave ‘a Loma ki he malohi fakapolitikale ta’ehano tatau. Ne fakatalutalu leva ‘a Suliasi Sisa koe ‘Otua! Ne ma’u ‘aki ko e ‘Otua!
Na’e fakapoongi ‘a Suliasi Sisa, ka ko ‘ene pusiaki eni ‘a ‘Akosito (ko hono hingoa fa’ele’i; Gaius Octavius), ‘a ia ne ne tohi-tuku ki ai e taloni ‘o e ‘Emipaea Loma. Na’e kei moveuveu pea lahi e feke’ike’i ‘a e ngaahi vahe fonua he taimi ‘o Suliasi.
Ne hoko hake ‘a e pusiaki ‘o Sisa ‘Akosito pea ne ngaue malohi - neongo koe taimi lahi ko e founga fakalilifu ne ne ngaue’aki- ki hono fakatokalelei mo fakatahataha’i ‘a e ‘emipaea Loma. Pea ko e me’atepuu ko e ongo’i ‘e he kakai ‘o mamani (‘o e ‘emipaea) ‘a e nonga mo e melino ‘a e nofo! ‘I he fiemalie mo e fiefia ‘o e nofo melino na’e talaki ai mo pehee ko e ‘Akosito (‘a eni ‘oku Sisa), ko e malu’anga. Pe ko hono ‘ai fakapalangi – Ko Sisa ‘Akosito ko e saviour!
‘Ikai ngata ai, ka ko ‘ene hokosi eni e taloni ‘o Suliasi Sisa, ‘ai ‘oku fakatalutalu pea ma’u’aki koe ‘otua. Ko Helota leva ne ‘alu ki Loma ‘o fakaloto’i ‘a Sisa ‘Akosito ken e ‘oange mu’a ke pule ki he kakai ‘Isileli. Ne loto ai e kapineti Loma ke fakanofo ‘a Helota koe Tu’i Siu, pea koe pule ia ‘i he kakai ‘Isileli. Mei he afo ko ia, tau vakai kia Luke mo’ene kosipeli:
Ongoongo lelei ‘a Mele vs Ongoongo lelei mei Loma (Good news by Mary- Magnificat vs. Good news from
Ongoongo lelei, melino, fakamo’ui, ‘alo ‘o e ‘Otua.
Ne hanga ‘e Helota ‘o fakalahi e tukuhau, ko ‘ene tanaki koloa mo pa’anga ke tauhi ki Loma ko e’uhi ke kei hokohoko atu ai pee ‘ene pule ‘i he vahefonua ko eni. ‘Ikai ngata ai ka ne fai pee ‘e Helota ia ‘ene founga pule ‘a ia ne ‘ikai tuha mo fiemalie ki ai e tokolahi ‘o e kau taki lotu-Siu. Kau ai ‘ene fekau ko eni ke tamate’i ‘a e peepee kotoa hili ‘ene ‘ilo kuo ‘ikai foki ange kau Maki.
‘Aakitu’a ma’u pee ‘i he nofo ‘a e kakai he taimi ko eni ‘a e mahino mo e tala – Ko Sisia 'Akosito ‘a e ‘alo ‘o e ‘otua (Suliasi Sisa), ko e fakamo’ui ‘o mamani, pea ko ia ‘oku ne ‘omai e melino (ne ne fakasi'isi'i e kee mo e tau fakaloto-fonua 'a e 'Emipaea. Pea koe tuku ko eni e vaakovi, 'e hao ai e mafai 'o Loma ke kei hoko atu ai pee 'ene pule'i hono ngaahi kolonia). Ko e ‘atimosifia ia ‘o e nofo ‘a e kakai, pea mo e fa’ahinga mafai ne nau fakaongo ki ai!
Luke 1:51, 52: Ko e fanongo ki he konga tala-mu’aki ko eni ‘a Mele ‘oku ‘i ai e ongo ai ‘o e kosipeli ‘oku ‘omai mei Loma – ko e ongo fehangahangai nai? Ko e talamu’aki ‘a Mele ‘oku lava ke u pehee; ‘oku ne na’ina’i mo fakafepaki ki he tala kosipeli mei Loma fekau’aki mo Sisa!
Ko e langa atu ha mohenga ke tokoni ki he lau ‘o e talanoa ‘alo’i.
| Posted by: admin | Category: Okooko-Tala | Print | Return|